Het is een beetje chaos. De afgelopen dagen was Dakar typisch Argentijns, todo bien, hoewel niemand aankwam. Er staan nog truck's vast ergens onder weg in Rio Negro, dat is zo een twee dagen geleden. Het is tijd dat we even de grens oversteken. De snuiten staan richting Chili. De pas over de Andes zal de eerste vuurdoop met de hoogte worden. Dat kan weer voor verwarring zorgen, zeker in de ijle hoofden van de deelnemers. Smalle wegen, weinig kans op voorbijsteken. Toch moet men alles met de roze bril bekijken, het landschap zal adembenemend zijn, letterlijk en figuurlijk. Als de wagens in colone rijden, kan het vandaag niet saai zijn. De Andes beklimmen is een natte droom van velen. De piloten moeten hun radar love zoeken in de vlucht van de condor. Deze vogel zal vandaag dichter bij zijn dan ooit in hun leven. De baan heeft een hoog stijgingsgehalte en veel haarspeldbochten. De trucks zullen hier wel in de problemen komen. Maar niet getreurd, als iedereen in file staat, is het de moeite om eens rond te kijken. Een brok heerlijke natuur. Vooral de kleuren zijn prachtig in het gebergte. Van beige tot donderbruin wit grijs groen, overhellend naar zwart oker geel bordeaux. Er bestaan niet genoeg woorden voor de kleuren die je hier ziet.

Gelukkig moeten de Dakaristen geen douane formaliteiten verrichten. De grenspost van Chili is gekend om zijn muggeziften en grootdoenderij. De pas van Mendoza naar Chili is vaak een twistpunt geweest tussen deze twee landen. Even, in de jaren '80, kwam het tot een hevige discussie. De paus is toen tussengekomen en door zijn toedoen hebben ze op 'Puente del Inca', bij de zoveelste ondertekening van een akkoord, een levensgroot Christus beeld opgetrokken: Cristo Redentor. Dit op 4200 m hoogte.
Deze streek is vooral gekend voor zijn zwavel of salpeterzuur ontginning, vandaar de gele kleur in het landschap en de natuurlijke warmwaterbronnen. De geur zal sommigen laten denken aan de hel en dat met het zand tussen de kiezen en de hoogte in hun bloed, zullen ze er niet ver af zijn. Chili is vooral gegroeid door deze zwavelontginning en is nog belangrijk voor zijn zwavelmijnen.
De rally zal heel dicht bij Aconcagua rijden, het dak van Amerika, 6962m hoog.

De pas loopt naar Chili en Valparaiso door San Felipe. Een belangrijke grenspost tussen beide landen. In de winter ligt hij vaak dicht door ijzel en sneeuw, ook zitten er geregeld vrachtwagens geblokkeerd, als ze in de hersft of in de lente overvallen worden door een sneeuwstorm die niet op tijd was aangekondigd.
Langs de weg zijn hier en daar parkings aangelegd, meer natuurlijk dan echt logistiek. De chauffeurs die deze pas geregeld nemen, kennen elkaar bijna allemaal en het is bij toeristen geweten dat zij samen komen op de parkings en er een gezellige boel van maken.
Na San Felipe loopt het landschap glooiend naar de zee toe. Je merkt dadelijk dat je in een ander land zit. Vooral wat op het menu staat: veel fruit en een varieteit aan vis en schelpdieren. De dakaristen zullen hier hun hartje kunnen ophalen na het sleutelen: een fris wit wijntje en een bordje vers 'fruit uit de zee'

En dan Chili, Valparaiso. De stad is Unesco terrein, en dat wil zeggen dat het voor de mensheid moet bewaard blijven. De origine van de naam van de stad heeft twee uiteenlopende verhalen. De ene vertelt dat Juan de Saavedra, een soldaat uit het Spaanse leger in 1536 in deze streek de Spaanse boot Santiaguillo in de baai zag liggen. Hij deed een verkenningstocht voor Diego de Almagro, een Spaanse generaal. Saavedra kwam uit Valparaiso de Arriba een streek in Spanje. Toen hij hier een stukje van zijn thuisland terugzag in de haven, doopte hij de baai naar zijn thuisstad: Valparaiso (de Arriba).
Het andere verhaal is ook mooi, het Spaanse leger stak vanuit Argentinie de Andes over en kwamen aan in deze baai, eindelijk terug in een gematigd klimaat, heerlijke frisse zeebries, mooi glooiende weilanden en een rustige zee: de vallei van het paradijs, vandaar: Valparaiso.

Voordien had Valparaiso een andere naam: Pancho. Die naam kwam dan weer van de kerk die de Fransicanen er bouwden in 1846. Deze kerk met zijn grote klok en zijn machtig kruis, was van ver te zien, zeker van open zee. De matrozen die het land in zicht kregen, en ook meteen de toren van de fransicanen in het oog kregen, riepen hier niet: land in zicht, zij riepen: Daar heb je Pancho! (Pancho is Francisco in het spaans)
De algemene bijnaam van Valparaiso is ook: 'de juweel van de pacific'
Wat het ook is, het is een prachtige baai, een juweeltje. De unesco eigende het zich niets voor niets toe. Deze baai en de stad moet bewaard worden voor de mensheid voor zijn culturele en zijn architecturale waarde.

De baai werd bewoond door Changos, een indianenstam die uitzonderlijk geen nomaden waren. Zij leefden hier van de visvangst. Zij hadden boten gemaakt van hout en de huid van de zeeleeuw. Het ligt aan de Stille oceaan en in de periode van 1559 tot 1615 werd het overspoeld door piraten. Al de groten onder hen zochten geregeld een veilig onderkomen in deze baai: Francis Drake, Thomas Cavendish, Richard Hawkins, Oliver Van Noort en Joris van Spielbergen. Om deze baai te beschermen in naam van de Spaanse koning, werden er verscheidenen forten gebouwd, deze pronken nog in de stad en omgeving.
Deze havenstad werd in de 19de eeuw belangrijk voor de omgeving. Er werd veel geexporteerd, vooral naar Peru. Toen de stad de koninlijke titel kreeg van de koning van Spanje, Carlos IV, werd ze omgedoopt tot: 'stad van onze lieve vrouw van Mercedes de Puerto Claro', kort en duidelijk. Toen Chili onafhankelijk werd van Spanje, trok deze commercieel belangrijke haven veel migranten aan. Handelaars van Frankrijk, Engeland, Verenigde Staten en Duitsland streken in deze contreien neer. De haven was op dat moment de belangrijkste van Zuid Amerika in de Stille Oceaan. Zij bouwden de stad naar hun eigen hand, vandaar dat de architectuur zo belangrijk is. Duitse, Engelse en Franse stijl werden er vermengd. Het was op het einde van de 19E E een heel moderne stad.
Tijdens de hevige oorlogen met Spanje werd deze stad gespaard. Het werd als neutrale zone uitgeroepen, omdat de haven van levensbelang was.

Woning van Pablo Nerudo

Valparaiso is uiteraard ook eeuwig verbonden met de grote poeet van onze tijd: Pablo Nerudo.
En zijn woorden geven beter aan wat de Dakaristen zullen voelen als ze deze vallei van het paradijs binnenrijden:

Quién escribe tu nombre con letras de humo entre las estrellas del sur?
Ah déjame recordarte cómo eras entonces, cuando aún no existías.

Wie schrijft jou naam in letters van rook(laten we er in deze context: 'zand' van maken) onder de sterren van het Zuiden?
Ach, laat me jou herinneren zoals je was, voor je echt bestond.
Pablo Nerudo.

En nu.......een dagje.....

Zen

De trilogie van Atacama
Na de welverdiende rustdag, rijdt de rally het mijngebied van Chili binnen. Hier komen ze op bekend terrein van de schrijfster en aanhang. Dit mijngebied is een van de productiefste op wereldschaal. Zowel zwavel als koper, goud en zilver wordt hier bovengehaald. Het is de schatkamer van Chili.

Mijn Morenal, open pit mijn.

Hier begint ook het moeilijkste stuk van de rally. Een tocht door het magische landschap van de Andes. De condor achterna op zoek naar het 'goud, zilver of brons'.

Oh majestuoso Cóndor de los Andes,
llévame, a mi hogar, en los Andes,
Oh Cóndor.
Quiero volver a mi tierra querida y vivir
con mis hermanos Incas, que es lo que más añoro
oh Cóndor.

O machtige Condor van de Andes
Breng me naar mijn huis, de andes
O Condor,
Ik wil terug leven in mijn dierbaar land
Met mijn broerders de Inca's ,
Dat is mijn vurigste wens,
O Condor.
(originele tekst: el condor pasa, peruaans lied)
Away, I'd rather sail away
Like a swan that's here and gone
A man gets tied up to the ground
He gives the world
Its saddest sound,
Its saddest sound.
(Paul Simon)

Een lied over de radar love boven de Andes. Een boodschap om los te breken en te zweven waar de vrije wind tussen hemel en aarde je voert. Dat is wat de dakaristen in deze streek zullen ervaren: vrijheid, thuiskomen in hun Dakar. Duinen, duinen en nog eens duinen. De hoogste en droogste woestijn zullen ze hier tussen hun kiezen krijgen. De sonore tonen van de panfluit zullen hen begeleiden. Enkel de beste blazers zullen de pannen van het dak spelen. Deze Chileense duinen zijn bergen, enkel door slinkse aanvallen naar de top toe zullen ze overwonnen kunnen worden. Met een paar cocabladeren achter in de mondholte om je laatste adem niet uit te blazen in deze zee van zand, zal de rally hoge toppen scoren.

Voor ze aan de woestijn komen, zullen ze Copiapo ontdekken, net zoals de Spaanse Diego de Almagro dat gedaan heeft in 1536. Het zal even hun thuisbasis worden. In 1832 werd hier het zilver ontdekt in de ondergrond. Chili is een grote wereldleider in de productie van dit metaal. Om de mineralen beter te kunnen vervoeren in dit onherbergzaam gebied, werd er in dezelfde periode de eerste spoorlijn van Chili aangelegd. In 1916 werd er het koper ontdekt. Economisch gezien is deze streek heel belangrijk voor Chili. Het is ook de enigste provincie die een uitgesproken identiteit heeft. Dit is niet zo gewoon in Chili. De andere provincies zijn in de jaren '70 heropgedeeld en kregen toen allemaal een nummer. Deze provincie behield zijn naam Atacama en er werd niets aan de grenzen veranderd. Dit komt vooral door zijn culturele historiek. De indianen hadden hier al heel lang een hechte maatschappelijke orde. De Spaanse invallen werden lang met succes tegengehouden, zij behoorden bij het Inca rijk, en hadden een koninklijke positie. Tijdens de onafhankelijkheidsoorlog van Chili en Argentinie tegen Spanje, had het bevrijdingsleger er serieuze problemen. Hun sterke economie bij het ontdekken van de mineralen in de ondergrond, verstevigde hun positie.
Copiapo heeft 150.000 inwoners, het is een prachtige stad met een rijke historische cultuur. Maar daar blijft het niet bij. Ook de omgeving is majestueus. Copiapo heeft zijn naam dus niet gestolen: Hoorn van goud. De bloemenwoestijn is een trekpleister voor vele toeristen.

Deze streek wordt ook wel eens "het paarse kerkhof" genoemd. Het doods landschap wordt een maand om de zoveel jaar opgefleurd door de overheersende paarse bloem. De bloemenwoestijn is een climatologisch fenomeen. Deze 'tuin' is een kleine oase in de grote Atacama woestijn. Er wordt wel eens beweerd dat Saint d'exupery hier zijn inspiratie opdeed voor de rozentuin van de kleine prins. De bloemen bloeien tijdens september en november in de lente. De zaadjes en de bloembollen beginnen te bloeien juist na de hevige regens. Deze zaden worden hier gezaaid door de vele vogels. Als de bloemen openbarsten is er een bedrijvigheid van insecten. Dat juist hier alleen de regens neerdalen heeft te maken met het fenomeen van el Niño, de koude en warme stroming van de zee. Er zijn 200 wilde bloemsoorten die alleen in deze streek voorkomen. De meest voorkomende zijn:
" Leeuweklauw
" Guanaco hoef
" Añañuca
Spijtig genoeg wordt deze prachtige bloemenwoestijn bedreigd. Dit door de grote toevloed van toeristen, de illegale verhandeling van de zaden en de....vele rally's die hier worden georganiseerd. De laatste jaren is Chili dan ook een intense sensibiliseringscompagne begonnen om de mensen bewust te maken van deze rijkdom.

Nog een klein detail: in deze streek werdt de eerste katolieke eucharistie gehouden van Chili, georganiseerd door Diego de Almagro in 1536. Ook werden er in 1868 rare fenomenen aan het firmament waargenomen. Aan de hand van de duidelijk en gedetailleerde beschrijving van de wetenschappers uit Copiapo, konden ufologen bijna met zekerheid zeggen, dat dit de eerste ufo waarneming is geweest uit de moderne tijd en dit op 14 november 1868. is. Er is dus alle hulp aanwezig in deze bergen. Radar love is in the air. Op momenten zal dat wel even nodig zijn. Als het meezit kunnen ze zelfs Richter ontmoeten, zijn schaal dan. Het gebied is heel onstabiel, aardbevingen zijn er geen rariteit. Meestal halen ze wel niet de 5 op de schaal van Richter, maar een 2 is al genoeg om je te laten daveren. Hopelijk davert er niemand door Richter, maar door hun eigen succes in het behalen van de eindmeet.

Nu even over de woestijn waar Dakar een lus maakt. Dit om velen een plezier te doen en om de smaak van het zand niet kwijt te geraken. De Atacama woestijn doet zijn naam alle eer aan: het is de droogste en hoogste woestijn van de wereld. Samen met de Sahara en de Gobi is het een van de belangrijkste woestijnen van de wereld. Het ligt aan de voet van de Andes, met uitzicht op de Stille Oceaan. Volgens wetenschappers van national geographic, loopt deze woestijn tot ver in Peru. Het ligt op de steenbokskeerkring of zuiderkeerkring, op dezelfde hoogte als de woestijn van Kalahari en de grote woestijn in Australie, Gibson. Het is een raadsel waarom juist op deze keerkring in heel het zuidelijk halfrond woestijnen voorkomen. Het zijn grote streken onder constante hoge depressies, ook wel de Anticyclonen van de Stille Oceaan genoemd. Deze hoge depressies houden de stormen en de vochtige lucht van de oceaan tegen en voeren ze naar omliggende streken. De streken rond deze woestijnen zijn dan ook onderhevig aan hevige regenval en energetische stormen. Er zijn in de Atacama periodes geregistreerd van 400 jaar zonder regen. Toch zijn er de laatste jaren in de maand januari enorme regens gemeten en is de streek vooral geteisterd door electrische stormen. Deze periode kreeg de naam: Boliviaanse winters, terwijl het eigenlijk zomer is aan deze kant van de wereld. Dat belooft voor Dakar.
Het is niet echt de bedoeling om te overnachten in deze woestijn, de boodschap is echt wel om de bivak terug te bereiken. De temperatuur 'snachts kan dalen tot -25 graden, terwijl het overdag gemakkelijk een jaargemiddelde van 30 graden haalt. Er zijn geen seizoenswisselingen, enkel droge en regen maanden. In de zon is het moordend, dit niet alleen omdat ze blijft schijnen zonder genade, ook door de hoogte van dit gebied en de radiatie enorm veel ultraviolet licht bevat. Een zonnebrilletje en hoedje zullen vandaag echt wel bij de werkkledij van een Dakarist horen.
De Atacama is rijk aan metaal mineralen zoals koper, zilver, goud en ijzer. Ook niet metaal mineralen zijn er in overvloed: boor, litium, zout, magnesium chloride en kalium. Verschillende grote Chileense mijnbedrijven zijn hier werkzaam. Deze streek is altijd een speelbal geweest tussen Bolivie en Chili. Na de grote 'pacifico oorlog' is het bij Chili ingelijfd. Hierdoor heeft Bolivie geen toegang meer tot de Stille Oceaan. Dit twistpunt is nog heel actueel tussen beide landen. Bolivie wil geen gas verkopen aan Chili en verbiedt ook aan al zijn klanten om Boliviaans gas door te verkopen aan Chili. Hierdoor komt het dat Argentinie het weinige gas dat zij exploiteren in eigen land, verkopen aan Chili en zelf voor eigen gebruik gas invoeren van Bolivie.

Met dank aan Ilse Wouters, Belgie-Madrid, voor haar foto's.

Niet alleen het climatologische van deze streek is een fenomeen. Ook de fauna en flora is een unicum. Al wat hier kan overleven heeft zijn eigen karakter. Het is net alsof de species hun eigen lot in handen hebben genomen. Wet noch gebod, natuurlijk of goddelijk, wordt hier opgevolgd. Ik heb al gesproken over de bloemenwoestijn. Ook andere vegetatie teelt hier welig: de cactus, de algen, in streken met vochtige mist, het mos en woestijngras. Nu ga ik het even over de dieren hebben. De streek is overbekend in heel de wereld bij ornitologen. Zij vogelen er graag op los in deze bergen.

Voor de dieren op de grond is het bijna onmogelijk om te overleven, toch zijn ze hier talrijk aanwezig. De verschillen in temperatuur van dag en nacht, de hoogte waarbij de zuurstof heel ijl is, kan hun weinig deren. Zij leven en overleven in alle bedrijvigheid. De dieren zijn meestal kleine zoogdieren, vooral knaagdieren, oa konijnen, de chinchilla en de zilver vos. Bij de vogels hebben we de pelikaan, de flamingo, vele meeuwsoorten, eenden, vette ganzen en de kwartels. En uiteraard de condor en andere arenden. De dieren die vooral in het oog springen en enkel hier overleven en dit op een hoogte van 3500m zijn de kameelachtigen, zoals de lama, de vicuña en de guanaco

Dat er menselijke aanwezigheid was in deze woestenij en dit al sinds 1100 na Christus, is duidelijk te zien, zelfs in google-earth. Er bestaan meer dan 20 figuren, gemaakt door mensenhanden vermoedt men, op de flanken van de hoge bergtoppen. Een van de bekendste is de 'reus van de Atacama'. De figuur stelt een indiaan voor, in vol ornaat en dit over 3000 m2 en 86 m lang. Deze figuur is helemaal uitgehouwen in de rotswand van de bergflank. De andere figuren stellen ook mensen voor met tussen hen in geometrische figuren, over een oppervlakte van 200m2. Er zijn wetenschappers die vermoeden dat het om boodschappen ging naar buitenaards leven. Het is misschien geen toeval dat hier in de 19de E een ufo waarneming werd gedaan. Er wordt gezegd dat er toen deze indianen hier woonden, ook al buitenaardse bezoeken werden ontvangen. Signalennaar buitenaards leven en hun visites op aarde is in heel Zuid-Amerika minder een taboe of rariteit dan bij ons. Ook later als de rally Cordoba passeert, kan u hierover meer lezen.

De woestijn van Atacama houdt nog veel mysteries in zich gevangen. Het is misschien niet aan ons om alles te ontmaskeren. Wat wel mooi is, is dat we het kunnen gebruiken als speelpleintje en laten we dit dan ook doen met veel respect naar deze gigant toe.